Orta Doğu'da 6 aydır devam eden ABD-İran geriliminde, Umman'ın arabuluculuğunda tarihi bir ateşkesin eşiğine gelindi. İran'ın Hürmüz Boğazı'nı açmak için sunduğu tazminat şartları ve Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan arasında kurulan yeni savunma paktı, küresel enerji tedarik zincirinde dengeleri değiştiriyor. Peki, petrol fiyatları ve piyasalar bu gelişmeleri nasıl fiyatlayacak?
Küresel enerji piyasalarının kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı'nda düğüm çözülüyor mu? 28 Şubat 2026 tarihinde başlayan ABD ve İsrail eksenli askeri savaş, küresel petrol arzını ciddi şekilde tehdit etmeye devam ediyor. Uluslararası finans ve jeopolitik kulislerinden gelen son dakika bilgilerine göre, Umman üzerinden yürütülen diplomatik görüşmelerde kritik bir dönemece girildi.
Umman Arabuluculuğunda 30-60 Günlük Ateşkes Beklentisi
Bölgedeki kilitlenme, küresel ticarete ağır darbeler vururken, diplomatik kanallar nihayet sonuç vermeye başladı.
-
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Basra Körfezi'ne giren ve çıkan ticari gemiler için Umman ile geçici bir deniz rotası üzerinde anlaşmaya varılmasına çok yakın olduklarını açıkladı.
-
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, 30 ila 60 günlük bir ateşkes anlaşmasının bugün veya yarın açıklanabileceğini belirtti.
-
Üst düzey bir ABD'li yetkili, ticari seyrüseferin engelsiz başlamasıyla birlikte Washington'ın İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasını kaldıracağını doğruladı.
İran'ın Masadaki Ağır Şartları
Anlaşma ufukta görünse de, Tahran yönetiminin masaya koyduğu şartlar oldukça sert.
-
İran, Hürmüz Boğazı'nın kısıtlamasız açılması için, daha önce çöken İslamabad Anlaşması'nın ihlalleri nedeniyle ABD'nin tazminat ödemesini şart koşuyor.
-
İranlı yetkililer; yaptırımlar kaldırılmadan ve dondurulan varlıklar iade edilmeden ABD ile İsrail'e ait gemilerin boğazdan geçişine izin verilmeyeceğini vurguladı.
-
Herhangi bir nihai mutabakatın yürürlüğe girmesi için İran Dini Lideri Mücteba Hamaney'in doğrudan onayı gerekiyor.
Enerji Tesisleri Ateş Altında: Petrol Fiyatları Ne Olacak?
Diplomasi masasında atılan adımlara rağmen sahada sular durulmuş değil. Küresel petrol tüketiminin yaklaşık beşte birinin geçtiği rotadaki bu kısıtlamalar, enerji piyasalarında risk primini yüksek tutuyor.
-
Yemen'deki İran destekli Husiler, pazar günü Suudi Aramco'nun günlük 400.000 varil kapasiteli Jazan rafinerisine insansız hava aracı (İHA) ile saldırı düzenledi.
-
Suudi yetkililer yangının söndürüldüğünü ve can kaybı olmadığını belirtirken, Aramco Genel Müdürü Amin Nasser üretimin geçici olarak aksadığını duyurdu.
-
Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi (ADNOC), savaşın başından bu yana 15 gemilerinin saldırıya uğradığını açıkladı.
-
Geçtiğimiz hafta Brent petrol, milyonlarca varillik Körfez arzının piyasaya dönme ihtimali ile devam eden saldırıların yarattığı endişeler arasında kalarak 83 dolar seviyesinin üzerinde işlem gördü.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'dan Tarihi Savunma Paktı
Krizin bölge geneline yayılma endişesi, Orta Doğu'daki askeri ittifakları da yeniden şekillendiriyor.
-
Bölgesel tırmanma risklerine karşı Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan cuma günü ortak bir kolektif savunma paktına imza attı.
-
Bu tarihi anlaşmaya göre, üye ülkelerden herhangi birine yapılan askeri bir saldırı, üç ülkeye birden yapılmış sayılacak.
Piyasalar ve Yatırımcı İçin Öngörüler
ABD Başkanı Donald Trump'ın savaşın yakında biteceğine dair sinyaller vermesi, Washington'ın askeri operasyonları genişletmek yerine diplomatik bir çıkış stratejisi aradığı şeklinde yorumlanıyor.
Yatırımcılar açısından bakıldığında; Hürmüz Boğazı'nda sağlanacak geçici bir anlaşma küresel enflasyon endişelerini hafifleterek borsalara (özellikle ulaştırma ve sanayi hisselerine) nefes aldırabilir. Ancak, Körfez'deki denizcilik risklerinin hala yüksek olması sigorta primlerini ve navlun maliyetlerini yukarıda tutacaktır. Borsa İstanbul'daki (BİST) enerji şirketleri ve lojistik devleri, boğazdaki bu trafik akışından ve enerji arzından gelecek her yeni haberi anında fiyatlamaya devam edecektir.
