Avrupa, enerji bağımsızlığını sağlama ve karbon emisyonlarını sıfırlama hedefleri doğrultusunda yenilenebilir enerji yatırımlarına hız kesmeden devam ediyor. Rüzgar ve güneş enerjisindeki devasa atılımların ardından gözler şimdi, hidroelektrik santrallerin (HES) güneş enerjisi (GES) ile buluştuğu yeni bir modele çevrildi: Hibrit Hidroelektrik Santralleri.
Peki, su gövdeleri üzerine kurulan yüzer güneş panellerinin (Floating Solar) başı çektiği bu yeni enerji patlaması, Türkiye'de ve Borsa İstanbul'da (BİST) işlem gören yenilenebilir enerji şirketleri için ne anlama geliyor?
Hibrit Hidroelektrik Neden Bu Kadar Önemli?
Geleneksel hidroelektrik santralleri, suyu depolayarak enerji talebinin zirve yaptığı anlarda devreye girebilme esnekliğine sahiptir. Ancak, iklim değişikliğine bağlı kuraklık riskleri bu tesislerin tek başına verimliliğini dönemsel olarak düşürebilir. Hibrit sistemlerin (HES + GES) sunduğu başlıca avantajlar şunlardır:
-
Kesintisiz Enerji ve Altyapı Tasarrufu: Güneşli saatlerde su yüzeyindeki panellerden elektrik üretilirken barajdaki su korunur. Yeni bir santral kurarken karşılaşılan en büyük engellerden olan iletim hattı maliyetleri, HES'lerin halihazırda sahip olduğu güçlü şebeke bağlantıları sayesinde sıfırlanır.
-
Buharlaşmayı Önleme ve Yüksek Verim: Su yüzeyini kaplayan paneller, barajlardaki suyun buharlaşmasını azaltarak kurak aylarda su rezervlerini korur. Aynı zamanda su, panelleri doğal bir şekilde soğutarak güneş panellerinin verimliliğini standart projelere kıyasla %10 ila %15 arasında artırır.
Borsa İstanbul'da (BİST) Hibrit Enerji ve HES Odaklı Şirketler
Avrupa'da İsviçre ve Portekiz'in öncülük ettiği bu melez teknolojiye Türk şirketleri de hızla entegre oluyor. İşte BİST'te işlem gören ve hibrit santral yatırımlarıyla öne çıkan başlıca enerji şirketleri:
1. Aydem Yenilenebilir Enerji (AYDEM) Sektörde hibrit yatırımlara en hızlı adapte olan şirketlerden biri Aydem'dir. Şirket, geçtiğimiz dönemde Göktaş HES projesi kapsamında doğrudan hibrit yüzer GES kurulumuna onay alarak bu alanda vizyoner bir adım attı. Ayrıca Aydem, Tokat'ta işlettiği Akıncı HES'e yardımcı kaynak olarak kurulan hibrit güneş enerji santrali kapasitesini artırma kararı almış ve Uşak'ta Türkiye'nin en büyük hibrit güneş santrallerinden birini devreye sokarak bu alandaki teknik kapasitesini kanıtlamıştır.
2. Akfen Yenilenebilir Enerji (AKFYE) Portföyünün tamamı yenilenebilir kaynaklardan oluşan Akfen Yenilenebilir Enerji'nin hidroelektrik tarafında, Türkiye'nin farklı nehir havzalarında (Sakarya, Kızılırmak, Çoruh) faaliyet gösteren 228,7 MW kurulu güce sahip 12 adet HES'i bulunuyor. Şirket, bu tesislerdeki altyapıyı değerlendirmek üzere birinci safha yatırım programı kapsamında peş peşe hibrit GES yatırımlarını devreye almaktadır. Üçpınar ve Demirciler gibi tesislerde kapasite artışına giden şirket, HES varlıklarını güneş enerjisiyle desteklemeye devam ediyor.
3. IC Enterra Yenilenebilir Enerji (ENTRA) Borsanın yeni ve güçlü oyuncularından IC Enterra, Erzincan'da yer alan Bağıştaş-1 HES tesisi kapsamında 61 MW'ı aşan devasa bir hibrit GES yatırım sürecini sürdürmektedir. Şirketin mevcut hidroelektrik potansiyelini GES yatırımı ile dengelemesi, üretimdeki mevsimsel dalgalanmaları minimize edecektir.
4. Akenerji (AKENR) Karma üretim portföyüne sahip olsa da Akenerji, yenilenebilir enerjide ciddi bir hidroelektrik ağırlığına sahip. Şirketin portföyünde Bulam, Burç, Feke I-II, Gökkaya, Himmetli ve Uluabat gibi HES'ler yer alıyor. Toplamda 289 MW seviyesinde işletmede hidroelektrik gücü bulunan şirket, sektördeki "HES sahasına Yüzer GES" trendinin gelecekteki en büyük potansiyel adaylarından biri konumunda.
Yatırımcılar İçin Uzman Notu: Çevresel etki değerlendirme (ÇED) süreçlerinin mevcut tesislerde daha kolay ilerlemesi ve arazi kamulaştırma maliyetlerinin olmaması, enerji şirketlerinin kâr marjlarını artırıyor. Gelecek dönemde bilançolarında yatırım maliyetlerini düşüren ve hibrit kapasitesini artıran BİST enerji şirketlerinin, rekabette bir adım öne çıkması bekleniyor.
Yasal Uyarı: Burada yer alan bilgiler, haber ve analiz amaçlı olup yatırım danışmanlığı kapsamında değerlendirilemez.
