11 Temmuz 2026 tarihli ve 33307 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 11508 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile İthalatta İlave Gümrük Vergisi Uygulanmasına İlişkin Karar'da önemli değişikliklere gidildi.
-
Muafiyet Düzenlemesi: Kararın ilk maddesiyle, gümrük vergisi muafiyetinden yararlanılarak gerçekleştirilen ithalatta ilave gümrük vergisi uygulanmayacağı hükme bağlandı.
-
Liste Güncellemeleri: Kararın ekindeki cetvellerde gümrük tarife istatistik pozisyonları (GTİP) bazında oran ve liste değişiklikleri yapıldı; bazı eşyalar listelere eklenirken bazıları çıkarıldı.
-
Geçiş Süresi: Geçici maddeye göre, ilave gümrük vergisi ihdas edilen veya oranları artırılan eşyaların ithalatında, kararın yayım tarihini takip eden 30 gün içinde (otuzuncu gün dahil) tescil edilmesi halinde önceki oranların uygulanacağı kararlaştırıldı. Yürürlük tarihi ise yayım günü olan 11 Temmuz 2026 olarak belirlendi.
Gelişmelerin Değerlendirmesi ve Küresel Durum
Bizim Ülkede Neden Yapılıyor?
Türkiye gibi gelişmekte olan ve cari denge ile döviz rezervlerini koruma refleksi yüksek ekonomilerde, ilave gümrük vergileri en temel korumacı ticaret politikası araçlarından biridir. İç piyasadaki yerli üreticiyi korumak, dış ticaret açığını daraltmak ve belirli sektörlerdeki ithalat baskısını hafifletmek amacıyla bu tarz tarife ayarlamalarına sıkça başvurulur. 30 günlük geçiş süresi ise piyasanın ve ithalatçıların ani maliyet şoklarından etkilenmemesi için konulan standart bir uyum tamponudur.
Her Ülkede Aynı mı?
Aslında hayır, her ülkede aynı şekilde ve aynı ezberle yürümüyor; fakat korumacılık dalgası küresel çapta yükselişte.
-
ABD ve Çin (Süper Güç Korumacılığı): ABD, Çin menşeli ürünlere (özellikle elektrikli araçlar, yarı iletkenler, yeşil enerji teknolojileri) yönelik gümrük vergilerini ve ek tarifeleri doğrudan ulusal güvenlik ve stratejik sanayi politikası gerekçesiyle tırmandırmış durumda. Çin de buna misilleme vergileriyle karşılık veriyor.
-
Avrupa Birliği (AB): AB de benzer şekilde Çinli otomobil üreticilerine karşı telafi edici ek gümrük vergileri getirerek kendi iç pazarını ve sanayi dönüşümünü korumaya çalışıyor. Ancak AB üyeleri kendi aralarında gümrük birliğinde oldukları için, birlik dışına karşı ortak tarife uygularken içte serbest piyasa ilkelerine sıkı sıkıya bağlılar.
-
Gelişmekte Olan Ülkeler: Türkiye, Hindistan, Brezilya gibi ülkeler ise ani dış ticaret dengesizliklerini ve döviz çıkışını frenlemek için bizim gördüğümüz bu dönemsel Resmî Gazete kararlarıyla tarifeleri esnetiyor, artırıyor veya daraltıyor.
Özetle; dünyadaki tüm ülkeler şu an serbest ticaret rüzgarından ziyade stratejik korumacılık ve yerli sanayiyi kollama döneminden geçiyor. Sadece yöntemlerin adı ve uygulama sıklığı ülkelerin ekonomik kırılganlıklarına göre değişiyor.
