Ankara'nın ev sahipliği yaptığı tarihi 2026 NATO Zirvesi'nde kartlar yeniden dağıtılıyor. Türkiye'nin savunma harcamalarını 2030'a kadar GSYİH'nin %5'ine çıkaracağını açıklaması ve İngiltere ile masaya oturması Avrupa'da yankı bulurken, ABD'nin F-35'ler için Türkiye'ye yeşil ışık yakması İsrail-ABD hattında diplomatik bir kriz yarattı.
Ankara’da düzenlenen 2026 NATO Zirvesi, hem ittifakın geleceği hem de Türkiye’nin jeopolitik konumu açısından tarihi gelişmelere sahne oluyor. Dünya basınının ve NATO başkentlerinin ana gündemini; Türkiye ile İngiltere arasında imzalanacak olan savunma anlaşması, ABD’nin Türkiye’ye yönelik F-35 yeşil ışığı ve buna tepki gösteren İsrail ile yaşanan kriz oluşturuyor.
Küresel medyadaki yansımaları ve zirveden öne çıkan detayları senin için derledim:
1. İngiltere ve Türkiye Arasında Stratejik Savunma Anlaşması
İngiltere Başbakanı Keir Starmer ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın zirve kapsamında kapsamlı bir ikili savunma iş birliği anlaşması imzalaması bekleniyor.
-
Derin Darbe ve Uzun Menzil: İngiltere, Avrupa'daki müttefikleriyle 50 milyar dolarlık yeni bir uzun menzilli hassas füze (2.000 km menzilli) inisiyatifini Ankara’da duyuruyor. Türkiye ile yapılacak anlaşmanın, bu yeni nesil savunma vizyonuyla ve bölgesel güvenlik stratejileriyle doğrudan bağlantılı olduğu vurgulanıyor.
2. Erdoğan’ın %5 Savunma Harcaması Çıkışı (Hedef Öne Çekildi)
Küçük bir düzeltme yapmakta fayda var; harcamaları %5'e indirme değil, NATO'nun belirlediği bütçe kotaları doğrultusunda GSYİH'nin %5'ine çıkarma (artırma) hedefinden bahsediyoruz.
-
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ankara'daki zirvede yaptığı açılış konuşmasında Türkiye'nin savunma harcamalarını GSYİH'nin %5'ine çıkarma hedefine, planlanan 2035 yılından beş yıl önce, 2030 yılında ulaşacağını duyurdu.
-
Şu an için ana savunma harcamalarının %3,5'e, güvenlik ve dayanıklılık harcamalarının ise %1,5'e ulaştığı açıklandı. Hava ve füze savunma sistemleri için 24 milyar dolarlık ek bütçe ayrıldığı uluslararası basında (özellikle ekonomi ve savunma bültenlerinde) geniş yer buldu.
3. F-35 Sürprizi ve Hegseth-Netanyahu Krizi
Zirvenin küresel basında en çok yankı uyandıran ve paylaştığın bağlantının da ana konusu olan gelişmesi, ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye'ye yönelik S-400 alımı nedeniyle uygulanan CAATSA yaptırımlarını kaldıracağını açıklaması oldu.
-
F-35'lere Dönüş Sinyali: Trump yönetimi, 5. nesil F-35 savaş uçaklarının Türkiye'ye satışını "kesinlikle değerlendireceklerini" belirtti. Bu durum 2020'de programdan çıkarılan Ankara için büyük bir dönüm noktası.
-
İsrail Cephesinde Panik: Bu gelişme İsrail'de büyük rahatsızlık yarattı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, F-35'lerin Türkiye'ye verilmesinin "Orta Doğu'daki güç dengesini bozacağını" savunarak karara açıkça karşı çıktı.
-
Görüşme İptali: Tepkilerin ve ABD-İran eksenindeki diğer gerilimlerin gölgesinde, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, İsrail'e yapacağı ziyareti ve Netanyahu ile görüşmesini son anda iptal etti. Reuters ve uluslararası ajanslar, iptalin arkasındaki ana sebeplerden birinin Türkiye'ye olası F-35 satışı nedeniyle İsrail'in duyduğu rahatsızlık olduğunu doğruladı.
