Ortadoğu'da kalıcı barış turları kapsamında İsviçre’de yürütülen kritik ABD-İran müzakereleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın sosyal medya üzerinden savurduğu ağır askeri tehditlerin ardından çıkmaza girdi. İran müzakere heyeti resti çekerek masayı terk ederken, Tahran'dan "Silahlı kuvvetlerimiz her türlü senaryoya farklı bir şekilde yanıt vermeye hazır" açıklaması geldi.
22 Haziran 2026 – Küresel piyasaların ve bölge ülkelerinin gözünü çevirdiği İsviçre’nin Bürgenstock kasabasındaki kritik zirve, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarıyla adeta bomba etkisiyle sarsıldı. Geçtiğimiz hafta Washington ve Tahran arasında imzalanan geçici mutabakat zaptını kalıcı bir barış anlaşmasına dönüştürmek amacıyla ABD Başkan Yardımcısı JD Vance liderliğinde yürütülen görüşmeler, Trump'ın "uzaktan" müdahalesiyle kesintiye uğradı.
Trump'tan Sert Tehdit: "Ülkenize Bile Dönecek Vakit Bulamazsınız"
Camp David’den açıklamalarda bulunan ABD Başkanı Donald Trump, kendi sosyal medya platformu Truth Social ve Fox News üzerinden İran'a gözdağı verdi. İran’ın Lübnan’daki vekillerini (Hizbullah) derhal durdurması gerektiğini belirten Trump, aksi takdirde askeri saldırıların çok daha şiddetli bir şekilde yeniden başlayacağını ilan etti:
"Lübnan'daki yüksek maaşlı vekillerinin sorun çıkarmasını hemen durdurmalılar. Durdurmazlarsa, geçen hafta yaptığımız gibi İran'ı yine çok sert vuracağız, hem de çok daha sert!"
Trump ayrıca Fox News mülakatında, Hürmüz Boğazı'nın kapatılması ihtimaline yönelik olarak İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’a sert ifadelerle yüklendi ve "Ağzını toplasın, yoksa ülkenin geri kalanını da ele geçiririz. Hürmüz Boğazı'nı kapatmaya kalkarlarsa ortada dönecek bir ülkeleri bile kalmaz" şeklinde konuştu. Trump ayrıca boğazdan geçen petrolden yüzde 20 oranında "koruma vergisi/harcı" alabileceklerini iddia etti.
İran Heyeti Masayı Terk Etti: "Mutabakat İhlal Edildi"
Trump’ın bu çıkışının ardından, Katar ve Pakistan’ın arabuluculuğunda İsviçre'de yürütülen 80 dakikalık ilk tur görüşmeleri adeta buz kesti. İran Meclis Başkanı ve Başmüzakerecisi Mohammad Bagher Qalibaf (Galibaf) ile Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi liderliğindeki İran heyeti, Trump'ın açıklamalarının ikili mutabakat zaptının 1. maddesini (tehdit dilinden kaçınma taahhüdü) açıkça ihlal ettiğini belirterek salondan ayrıldı. İran delegasyonu, Katarlı arabulucularla görüştükten sonra müzakere binasını terk etti.
Tahran'dan Yanıt: "Biz Konuşmayız, Eyleme Geçeriz"
İran Başmüzakerecisi Qalibaf, sosyal medya hesabı üzerinden ABD yönetimine "temkinli olma" uyarısında bulunarak şu ifadeleri kullandı:
"Kendilerine sormuyorlar mı; eğer tehditlerinin bir etkisi olsaydı bugün bu çaresizlik içinde mi olurlardı? Biz Amerikan tehditlerine bel bağlamıyoruz. Yetkililer açıklamalarında dikkatli olmalı; silahlı kuvvetlerimiz çok farklı bir şekilde yanıt vermeye tamamen hazırdır. Onlar sadece konuşur, eyleme geçen ise biziz."
Öte yandan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da ABD'nin uranyum zenginleştirme haklarından geri adım atılması yönündeki dayatmalarını kesin bir dille reddederek, İran'ın nükleer programdaki haklarından asla vazgeçmeyeceğini yineledi.
Bölgede Gerilim Hatları Sıcak
Müzakereler tıkanırken sahada da tansiyon düşmüyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İsrail ordusunun güney Lübnan'daki güvenlik bölgesinde "gerektiği sürece" kalmaya devam edeceğini ve İran'ın nükleer silah edinmesine asla izin vermeyeceğini duyurdu. Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şaraa ise Suriye'nin Lübnan'a askeri bir müdahale niyetinin olmadığını, yalnızca ekonomik kanallarla ilgilendiklerini belirterek Şam'ın çatışmanın dışında kalma arzusunu vurguladı.
Küresel petrol koridorunun kalbi sayılan Hürmüz Boğazı ve Ortadoğu'nun geleceği, Washington-Tahran hattındaki bu restleşmenin ardından yeniden büyük bir belirsizliğe sürüklenmiş durumda.
