Trump'tan Kömür Sektörüne Soğuk Savaş Yetkisiyle 700 Milyon Dolarlık Acil Durum Kalkanı

ABD Başkanı Donald Trump, uzun süredir kan kaybeden Amerikan kömür endüstrisini canlandırmak ve artan enerji talebini karşılamak amacıyla Soğuk Savaş döneminden kalma acil durum yetkilerini kullanarak yaklaşık 700 milyon dolarlık dev bir destek paketi açıkladı.

Trump yönetimi, yapay zeka veri merkezlerinin yarattığı devasa enerji açığı ve Orta Doğu'daki çatışmaların tetiklediği fiyat dalgalanmalarını "ulusal güvenlik meselesi" olarak nitelendirerek, 1950 tarihli Savunma Üretim Yasası'nı (Defense Production Act) devreye soktu.

Fonlar Nasıl Dağıtılacak? 2013'ten Bu Yana İlk Yeni Santraller

Oval Ofis'te İçişleri Bakanı Doug Burgum, Enerji Bakanı Chris Wright ve Çevre Koruma Ajansı (EPA) Yöneticisi Lee Zeldin ile birlikte kameralar karşısına geçen Trump, "temiz ve güzel kömür" olarak adlandırdığı bu adımın enerji fiyatlarını düşüreceğini ve Amerikalılar için yaşam maliyetini azaltacağını savundu.

Geniş çaplı araştırma ve raporlara göre yatırım paketinin dağılımı şu şekilde şekilleniyor:

Mevcut Santrallere DPA Desteği: Batı Virginia, Kentucky, Kuzey Carolina ve Arizona'nın da aralarında bulunduğu 10 farklı eyaletteki 13 kömür santralinin modernizasyonu ve ömürlerinin uzatılması için 425 milyon dolar ayrıldı.
Yeni İhracat Terminali: Asya pazarına kömür sevkiyatını artırmak amacıyla Kaliforniya, Oakland'da kurulması planlanan ancak yıllardır çevrecilerin itirazlarıyla karşılaşan West Gateway İhracat Terminali için 75 milyon dolar fon sağlanacak. Bu terminalin yılda 12 milyon ton kömür ihraç etmesi bekleniyor.
Yeni ve Yeniden Açılan Santraller: Enerji Bakanlığı (DOE) hibeleri aracılığıyla sağlanacak yaklaşık 185-200 milyon dolar ile Alaska ve Batı Virginia'da ABD'de 2013'ten bu yana ilk kez yeni kömür santralleri inşa edilecek. Ayrıca Maryland'de kapatılmış olan bir tesis yeniden faaliyete geçirilecek.

Yapay Zeka ve Küresel Krizler Gerekçe Gösterildi

Ulusal Madencilik Birliği (NMA) CEO'su Rich Nolan sektör adına kararı memnuniyetle karşıladı. Nolan, kömür üretiminin tüketicileri enerji fiyatlarındaki dalgalanmalardan koruduğunu ve özellikle yapay zeka (AI) kaynaklı talep artışına karşı elektrik şebekesinin güvenilirliğini sağladığını belirtti.

Beyaz Saray yetkilileri, projenin 14.000 yeni istihdam yaratacağını ve elektrik üretim maliyetlerinde tüketicilere 50 milyar dolar tasarruf sağlayacağını öngörüyor. Yönetim ayrıca, son dönemde yaşanan küresel krizler ve artan enerji ihtiyacı karşısında kömürü stratejik bir zorunluluk olarak konumlandırıyor.

Çevrecilerden Sert Tepki: "Kömür Milyarderlerine Kurtarma Operasyonu"

Karar, çevreci örgütlerin ve iklim aktivistlerinin sert tepkisiyle karşılaştı. Tesislerin ömrünü uzatmanın ve yeni ihracat kapıları açmanın, ABD'nin iklim hedeflerini baltalayacağını ve halk sağlığını doğrudan tehdit edeceğini belirten kurumlar yasal yollara başvurmaya hazırlanıyor.

Doğal Kaynaklar Savunma Konseyi (NRDC) yöneticilerinden Kit Kennedy, kararı sert sözlerle eleştirdi:

"Vergi mükelleflerinin parasıyla kömür milyarderlerini ayakta tutmak, Trump yönetiminin havayı kirletenleri kayırdığını ve geri kalanımızı riske attığını gösteren yeni bir örnek. Sırada ne var, yeni telefon kulübeleri inşa etmek için halkın parasını mı kullanacağız?"

Sierra Club İklim Politikaları Direktörü Patrick Drupp ise, "ABD başkanının vergi mükelleflerinin dolarlarını, ölümcül ve pahalı kömür santrallerine peşkeş çekmesi iğrenç ve kınanması gereken bir durumdur" açıklamasını yaptı.

Sektörün Tarihsel Düşüşü Kömür, 1990 yılında ABD elektrik üretiminin yarısından fazlasını sağlarken, ucuz doğal gaz ve yenilenebilir enerjinin yükselişiyle bu oran 2024 itibarıyla %15 seviyelerine kadar gerilemişti. Trump yönetiminin acil durum yetkilerini kullanarak attığı bu dev adımın, serbest piyasa dinamiklerine rağmen sektörü eski günlerine döndürüp döndüremeyeceği ise önümüzdeki yıllarda netleşecek.