WASHINGTON, D.C. — ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 28 Şubat'ta başlayan İran Savaşı'nın ardından ilk kez kamuoyuna açık bir oturumda hesap vermek üzere Kongre karşısına çıktı. Associated Press tarafından canlı yayınlanan Senato Dış İlişkiler Komitesi'ndeki tarihi oturumun resmi gündemi, Dışişleri Bakanlığı'nın yaklaşık 36 milyar dolarlık devasa bütçe talebiydi. Ancak oturumun asıl odak noktası kısa sürede; çökmek üzere olan kırılgan ateşkes, Orta Doğu'daki tırmanan gerilim ve savaşın Amerikan ekonomisine kesilen ağır faturası oldu.
"Sonsuz Savaş" Çıkmazı ve Artan Maliyetler Başkan Donald Trump yönetiminin Orta Doğu'da yeni çatışmalara girmeme yönündeki eski vaatlerine rağmen fitili ateşlenen İran operasyonları, ABD iç siyasetinde ciddi çatlaklar yaratmış durumda. Bakan Rubio'nun hem Senato hem de Temsilciler Meclisi'nde peş peşe vereceği ifadeler, yaklaşan ara seçimler öncesinde stratejik bir önem taşıyor. Özellikle dünya petrol ticaretinin yaklaşık %20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın kapanması, küresel enerji piyasalarını sarsarken ABD içinde artan benzin fiyatları Cumhuriyetçi Parti kanadında da homurdanmalara neden oluyor. Kongre'deki bir grup Cumhuriyetçi, artık Demokratlara katılarak çatışmanın uzamasının maliyetini sorgulamaya başladı.
Kırılgan Ateşkes ve Tırmanan Bölgesel Çatışmalar Oturumun en hararetli tartışmalarından biri de Washington ile Tahran arasında pamuk ipliğine bağlı olan diplomatik süreç. Hafta sonu ABD ordusunun İran'a ait radar ve İHA tesislerini vurmasına misilleme olarak İran'ın, Amerikan müttefiki Kuveyt'e füze saldırısı düzenlemesi gerilimi zirveye taşıdı.
Bununla eş zamanlı olarak İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Lübnan'da Hizbullah hedeflerine yönelik yeni saldırılar başlatması, denklemi iyice karmaşıklaştırdı. İsrail'in Lübnan'daki bu keskin hamlesine tepki gösteren İran, nükleer program ve kalıcı ateşkes üzerine yapılan müzakereleri askıya aldığını duyurdu. Trump'ın her iki tarafa da saldırıları durdurma çağrısı yaptığı ve görüşmelerin "hızlı bir tempoda" devam etmesi için baskı kurduğu, kulislerde konuşulan mutabakat metninin ise son revizyonlardan geçtiği belirtiliyor.
Demokratlardan Rubio'ya Sert Çıkış: "Kongre'yi Karanlıkta Bırakıyorsunuz" Oturumun açılışında Senato Dış İlişkiler Komitesi'nin kıdemli Demokrat üyesi Senatör Jeanne Shaheen, Rubio'yu hedef tahtasına oturttu. Shaheen, Trump yönetiminin Ukrayna, İran ve Avrupa'daki Amerikan askeri yapılanması hakkında bilgi vermekten kaçındığını vurgulayarak, "Bizi ancak kendi bildiğinizi okuduktan ve kararları aldıktan sonra bilgilendiriyorsunuz" sözleriyle sert bir çıkış yaptı. Amerikan ordusunun İran savaşında hızla eriyen gelişmiş silah stokları da Kongre'nin en büyük endişelerinden biri olarak kayıtlara geçti.
İran'dan Sonra Sırada Küba mı Var? Küba göçmeni bir ailenin çocuğu olan Rubio'nun zorlanacağı bir diğer başlık ise ABD'nin arka bahçesindeki gelişmeler. Trump'ın "İran operasyonları tamamlandıktan sonra sıradaki hedefin Küba olabileceğine" dair üstü kapalı imaları ve eski Başkan Raúl Castro'ya yöneltilen suçlamalar, Küba yönetiminin "askeri bir saldırıya kılıf uydurulduğu" yönündeki sert tepkisini çekmişti. Senato, Rubio'yu bu olası yeni cephenin potansiyel riskleri hakkında da terletecek.
Haber Analizi ve Beklentiler: Bakan Rubio'nun Kongre'deki bu "maraton" niteliğindeki iki günlük ifadesi, sadece bürokratik bir bütçe savunması değil; aynı zamanda Trump yönetiminin savaş stratejisinin ve müttefikleriyle (Ukrayna, Tayvan, İsrail) olan ilişkilerinin Kongre'deki ilk büyük sınavı. Hem savaşın yarattığı ekonomik yükün sıradan Amerikan vatandaşının cebine yansıması hem de diplomatik krizlerin derinleşmesi, ABD'yi içeride ve dışarıda son derece zorlu bir dönemece sokmuş durumda.